سلسلهء غزوات (۱۵) عوامل پیروزی مسلمانان

۲ ـ سازماندهى نوين.
رسـول خـدا(صلی الله علیه وسلم) در راه نـفوذ از مدينه منوره تا بدر سازماندهى اى را به كار بست كه با سازماندهى عمليات صحرايى عصری امروز هيچ تفاوتى ندارد.
لشکرآن حـضـرت صلی الله علیه وسلم مـتـشـكـل از مـقـدمه ، ساقه و عقبدار بود و براى دستيابى به اطلاعات لازم از گزمه ها وگـشتيهاى شناسايى استفاده مى كرد. اين روش واسلوبها امروزه نيز در شمار درست ترين سازماندهيها براى حركت در صحراست .
در جـنگ بدر مسلمانان با شيوه صف مى جنگيدند در حالى كه جنگ مشركان به شيوه جنگ و گريز بـود. در ايـنـجـا لازم اسـت ، بـراى شـنـاخـت مـهـم تـريـن عامل پيروزى مسلمانان ، تفاوت اين دو شيوه را بيان كنيم .
شـيـوه جـنـگ و گـريـز چنين است كه پيكار گران ومبارزین اعم از تيراندازان ، شمشيرزنان و نيزه داران ، پـيـادگـان و سـواره هـا، يـكـبـاره و بـا تـمـام قـدرت بـه دشـمـن حـمـله مـى كـنـند. اگر دشمن در مـقـابـل تهاجم آنها از خودش پايدارى نشان دهد يا خود احساس ضعف كنند، عقب مى نشينند و پس از تـجـديـد سـازمـان ، دوبـاره حـمـله مـى كـنند و آنقدر كار حمله و عقب نشينى را ادامه مى دهند تا به پيروزى برسند يا شكست بخورند.
امـا جـنگ به روش وشيوه صف چنين است كه پيكارگران ومبارزین  با توجه به تعدادشان در دو يا سه صف و يا بـيـشـتـر سـازمـانـدهـى وتشکیل  مـى شـونـد. بـه مـنـظـور جـلوگـيـرى از تـهـاجـم سـواران دشـمـن ، صـف اول از نـيـزه داران تـشـكـيـل مـى گـردد و بـه مـنظور جلوگيرى از تهاجم ديگر نيروهاى دشمن ، تيراندازان در صفهاى بعدى قرار مى گيرند.
هـمـه صـفها تحت فرمان فرمانده خود در جايگاههاى خود ثابت مى مانند تا اينكه از شدت جنگ و گريز دشمن كاسته شود… پس از آن ، صفها يكى پس از ديگرى پيشروى سوى دشمن را آغاز مى كنند.
از گـفـتـار فوق روشن مى شود كه شيوه صف نسبت به شيوه جنگ و گريز پيشرفته تر بود. به اين ترتيب كه نيروها را در عمق سازمان وتشکیل  مى داد و فرمانده هميشه يك نيروى احتياطى در اختيار داشـت كـه در مـوارد پـيش بينى نشده ، مثل جلوگيرى از تهاجم دشمن ، اجراى كمين و پشتيبانى از جـنـاحـهـايـى كـه از سـوى سـواران و پـيـادگـان دشـمـن تـهـديـد مـى شـد وارد عـمـل مـى كـرد؛ و در هـنـگـام مقتضى براى دستيابى به پيروزى از صفهاى احتياطى بجاى مانده بهره مى جست .
روش وشـيـوه صـف بـه فـرمـانـده اجـازه مـى داد كـه نـيـروهـا را بـطـور كـامـل كـنـتـرل كـنـد و نيروى احتياطى نيز در اختيار داشته باشد. اين روش و شيوه براى تهاجم و دفاع بـطـور هـمـزمـان كـاربرد داشت . در حالى كه در شيوه جنگ و گريز فرمانده بر نيروهاى زير فرمان خود تسلط كامل نداشت و براى حوادث پيش بينى نشده نيروى احتياطى در اختيار او نبود.
به كار بستن روش و شيوه صف در جنگ بدر به وسيله رسول الله (صلی الله علیه وسلم) ، يـكـى از مـهم ترين عوامل پيروزى مسلمانان بود. تاريخ نظامى حاكى از آن است كه سـرّ پـيـروزى فـرمـانـدهـان نـظـامـى بـزرگ گـذشـتـه مـانـنـد اسـكـنـدر و آنـيـبـال و فـرمـانـدهـان مـعـاصـر مـانـنـد نـاپـلئون ، مـولتـكـه ، رومل و رونشتد اين بود كه در جنگ از شيوه ها و سلاحهاى ناشناخته استفاده مى كردند.
پـيـش از آغـاز جنگ، رسـول الله(صلی الله علیه وسلم ) از نيروهايش ديد و هنگامى كه متوجه شد فشردگى صفوف موجب زحمت افراد گشته است ، خود ايشان صفها را تنظيم فرمودند.
پس از آن براى نيروها سخنرانى و آنان را به جهاد تشويق وتحریض كرد و فرمان داد كه در هنگام تهاجم دشـمـن صـفوف خود را حفظ و در جاى خود استوار بمانند و تيرهايشان را به سينه دشمن نشانه بگيرند. همچنين فرمان داد، جز با اشاره آن حضرت صلی الله علیه وسلم دست به تهاجم وحمله  نزنند.
هـنـگـامـى كـه سـران قـريـش بـه خـاك افتادند و از شدت تهاجم دشمن كاسته شد، به مسلمانان فـرمـان پـيـشـروى داد و پـس از آنـكـه مشركان رو به هزيمت وشکست نهادند فرمان تعقيب آنان را صادر فرمود.
رسـول خـدا(صلی الله علیه وسلم ) در هـنگام دفاع ، تهاجم و تعقيب چنان بر صفوف سپاه مسلّط بود كه هيچ يك از مبارزین جـز بـه فـرمـان او گام پيش ننهاد و هيچ گونه اقدام جنگى بدون اجازه آن حضرت صورت نگرفت .
به اين ترتيب ـ همچون شيوه هاى نوين جنگى عصر ما ـ تسلط بر نيروهاى خويش را تاءمين كرد و تدارك لازم را ديد.
خلاصه آنكه رسول خدا(صلی الله علیه وسلم ) در جنگ بدر شيوه نوين وجدیدی  را به كار بست و در نتيجه به پيروزى رسید

بینر تلگرام

مطالب مرتبط