تازه ترین ها

سلسلهء غزوات (۱۹) محاصره اقتصادی قریش

سلسلهء غزوات (۱۹) محاصره اقتصادی قریش

محاصره اقتصادى قريش
۱ ـ غزوه بنى سُلَيم:
الف ـ نيروهاى طرفين:
ـ مسلمانان : يك  گزمه وگشتى جنگی به تعداد دوصد سوار و پياده به فرماندهى پيامبر(صلی الله علیه وسلم ) .
ـ مشركان : بنو سُليم و غطفان:
ب ـ هدف :
در هـم شـكـسـتـن مـقـاومـت قـبـايـل سـُليـم و غـطـفـان درقرار گاه و پـايـگـاه اصـلى آنـان يـعـنـى (قـَرْقـَرةُ الكُدْر) واقع در راه تجارى حياتى مكه ـ شام .
ج ـ حوادث
مسلمانان خبردار شدند كه گروهى از قبيله غطفان و بنى سليم ، قصد حمله به قلمرو اسلامى را دارند. به دنبال آن رسول الله (صلی الله علیه وسلم ) در راس دوصد سوار و پياده عازم قَرْقَرةُ الكُدر گرديد تا راه را بـر آنـان سد كند. هنگامى كه به اين مكان رسيد، آثارچهار پایان و شتران را مشاهده كرد ولى كسى را نـيـافت . زيرا طائفه های بنى سليم و غطفان با شنيدن خبر رسيدن مسلمانان گريخته بودند. آنگاه نـيـروهـاى اسـلامـى شـتـرانـى را كـه ديـدنـد گـرد آوردنـد و رسـول الله (صلی الله علیه وسلم)آنها را بطور مساوى ميان آنها تقسيم كرد. نیروهای اسلامى براى نمايش ‍ قدرت و بى اعتنايى به دشمن مدت سه روز در قلمرو آنان ماند و سپس راه مدينه منوره را در پيش گرفت .
۲ ـ غزوه سَويقْ:
الف ـ نيروهاى طرفين:
ـ مـسـلمـانـان : يـك نـيـروى تـعـقـيـبـى سـبـك بـه فـرمـانـدهـى رسول خدا(صلی الله علیه وسلم ) .
ـ مشركان : دوصد سوار از قريش به فرماندهى ابوسفيان .
ب ـ هدف .
تعقيب ابوسفيان به منظور تضعيف نيروى نظامى وى .
ج ـ حوادث .
ابوسفيان با دوصد سوار از مكه مكرمه بيرون آمد و تصميم گرفت كه مدينه منوره را مورد حمله اى بـرق آسـا قـرار دهـد و آوازه از دست رفته قريش در جنگ بدر را به آنها بازگرداند؛ در حد توان به مسلمانان زيان برساند؛ و به نذر خود كه پس از جنگ بدر عهد كرده بود كه (تا با محمد نجنگد با زنان آميزش نكند) عمل نمايد.
ابـو سـفـيـان هـمـراه نـيروهاى خود، در تاريكى شب به منزلگاههاى بنى نظير در اطراف مدينه مـنـوره رسـيـد و بر يكى از سران يهود به نام سَلاّم بن مِشْكَم وارد شد. پس از آگاهى از اخبار مـدينه ، درباره مناسب ترين راه زيان رساندن به مسلمانان و فرار از تعقيب آنان ، با وى گفت و گـو كرد. به دنبال آن رئيس سپاه شرك و نيروهاى همراه او به ناحيه اى موسوم به (عُرَيْض ) در نـزديـكـى مـديـنـه حـمـله كـردنـد و دو خـانـه و يـك نـخـل را بـه آتـش ‍ كـشـيـدند. همچنين مردى از انصار را با همپيمانش در كشتزارشان يافتند و به قـتـل رساندند. سپس از ترس اينكه مبادا مورد تعقيب پيامبر(صلی الله علیه وسلم ) و يارانش قرار گيرند پا به فرار گذاشتند.
رسـول الله (صلی الله علیه وسلم )يـارانـش را فـراخـواند و به تعقيب ابوسفيان پرداخت ، تا اينكه به (قَرقَرةُ الكـُدْر) رسـيـد. ابـوسـفيان و همراهانش با جديت هر چه تمام تر مى گريختند و ترس فزاينده آنـهـا موجب شد، آذوقه اى را كه همراه داشتند در راه بيندازند و جان سالم به در برند. مسلمانان در راه تعقيب به اين آذوقه ها كه بيشترش آرد بود دست يافتند و آن غزوه را سويق (آرد) ناميدند.
رسول الله (صلی الله علیه وسلم)با ديدن فرار قريش ، همراه يارانش به مدينه بازگشت .
۳ ـ غزوه ذى امَرّ:
الف ـ نيروهاى طرفين.

ـ مـسـلمـانـان : ۴۵۰ سـوار و پـيـاده بـه فـرمـانـدهـى رسول خدا(صلی الله علیه وسلم ) .
ـ مشركان : قبايل بنى ثعلبه و محارب .
ب ـ هدف .
از ميان بردن قبايل بنى ثعلبه و محارب ، پيش از تعرض به حومه مدينه منوره .
ج ـ حوادث
به پيامبر خدا(صلی الله علیه وسلم ) راپور وگزارش داده شد كه گروهى از بنى ثعلبه و محارب بر سر آبى در (ذى امـَرّ) گـرد آمـده و قـصد تعرض به حومه واطراف مدينه منوره را دارند. آن حضرت(صلی الله علیه وسلم )با ۴۵۰ سـوار و پياده از مسلمانان بيرون آمد. در راه به مردى از ثعلبه برخورد و از وى درباره مهاجمان پرسش كرد. وى ضمن راهنمايى پيامبر(صلی الله علیه وسلم ) به جايگاه آنان ، يادآور شد كه اگر خبر حركت مسلمانان را بشنوند به بالاى كوهها خواهند گريخت .
بـنـى ثـعـلبـه و مـحـارب با شنيدن خبر حركت مسلمانان به قله هاى كوهها گريختند، و سپاهيان اسلام پس از توقّفى يك ماهه در سرزمين دشمن ، جنگ نكرده بازگشتند.
۴ ـ غزوه بُحران :
الف ـ نيروهاى طرفين
ـ مـسـلمـانـان : سـيـصـد مبارزسـوار و پـيـاده بـه فـرمـانـدهـى رسول خدا(صلی الله علیه وسلم ) .
ـ مشركان : بنو سُلَيم .
ب ـ هدف 
از بـيـن بـردن بـنـى سـُلَيـم ، پـيـش از كـسـب آمـادگـى كامل براى جنگ با مسلمانان .
ج ـ حوادث
بـه رسـول خـدا(صلی الله علیه وسلم ) خبر رسيد كه گروه بزرگى از بنى سُليم براى جنگ با وى آماده شده انـد. آن حـضـرت (صلی الله علیه وسلم )هـمـراه سـيـصد تن از مسلمانان بيرون آمد.لشکر اسلامى با شتاب حركت كرد تا بنى سُليم را در قلمروشان غافلگير كند، تا اينكه شبى در نزديكى بَحْران به مردى از آنان بـرخـورد. رسـول خـدا(صلی الله علیه وسلم ) دربـاره آنـها از وى پرسيد و او راپورداد كه بنى سليم پس از شنيدن خبر حركت لشکراسلام به جاى خودشان بازگشته اند.
رسـول الله (صلی الله علیه وسلم)پـس از نـزديـك بـه دو مـاه تـوقـف در آن سرزمين همراه يارانش به مدينه منوره بازگشت .
۵ ـ سرية زيد بن حارثه:
الف ـ نيروهاى طرفين.

ـ مسلمانان : يك گزمه و گشتى جنگی به تعداد صد سوار به فرماندهى زيد بن حارثه كلبى .
ـ مشركان : يك كاروان تجارى به فرماندهى صفوانِ بن اُمَيّه .
ب ـ هدف
مـحـروم گـردانـيـدن قريش از استفاده از راه تجارى مكه ـ عراق ، پس از آنكه از راه تجارى مكه ـ شام محروم گرديده بودند.
ج ـ حوادث
رسـول الله (صلی الله علیه وسلم)راه تـجـارى مـكـه ـ شام را به روى قريش بست و اين امر تاثير بسيار مهم و شـكـنـنـده اى بـر امـور اقـتـصـادى آنـان بـر جـاى نـهـاد. خصوصا آنـكـه مـكـه قابل كشت و زرع نبود و تنها از راه تجارت زندگى مى كرد.
صفوان بن اُمَيّه به قريش گفت : (محمد و يارانش مانع بازرگانى ما شده اند و ما نمى دانيم كه بـا يـاران او چـه كـنـيـم . ايـنـان سـاحـل را تـرك نـمـى كـنـنـد و سـاحل نشينان با آنها همپيمان گشته بيشترشان به آنان پيوسته اند، در نتيجه ما نمى دانيم از كـدام مـسـيـر بـرويـم ؟ اگـر در هـمـيـن جـا بـمـانـيـم ، مـجـبـوريـم از اصل سرمايه خود مصرف كنيم و آن را تمام خواهيم كرد در حالى كه زندگى ما در مكه تنها به تجارت تابستانه و زمستانه شام و حبشه وابسته است .)
اسـود بـن عـبـدالمـطلب گفت : (راه ساحل را رها كن و راه عراق را در پيش گير.) آنگاه (فرات بن حَيّان از بنى ، بَكْرِ بن وائِل ) را به عنوان راهنماى كاروان در اين سفر معرفى كرد.
صـفـوان از نـقـره و ديـگـر كـالاهـا، تجارتی بـه ارزش صـد هـزار درهـم فـراهـم آورد و رسـول خـدا(صلی الله علیه وسلم ) بـى درنـگ زيـد بـن حـارثه را با صد سوار براى تعرض به كاروان ارسال كـرد. زيـد در جـايـى بـه نـام (قـَرَدَه ) كـه آبى است از آبهاى نَجْد به كاروان برخورد. مشركان از ترس گريختند و كاروان به تصرف مسلمانان درآمد. راهنماى كاروان يعنى فرات بن حيان نيز اسير گرديد و هنگامى كه وى را به مدينه آوردند، مسلمان شد.
بدين ترتيب ، مشركان همان طور كه پيش از آن از راه تجارى مكه ـ شام محروم گشته بودند، از راه مكه ـ عراق نيز محروم گرديدند و محاصره اقتصادى آنان با بسته شدن راههاى تجارى شام و عراق كامل گشت .

Social Networks
Social Networks
Social Networks
Social Networks

Related posts