تازه ترین ها

نگاهی به زندگی و کارنامه های شهید شیخ دوست محمد (رح)

نگاهی به زندگی و کارنامه های شهید شیخ دوست محمد (رح)

اگر جهاد کفر شکن افغان ها در برابر شوروی های متجاوز حماسهء قرن بست میلادی خوانده شد ، جهاد کنونی ملت مسلمان ما در برابر امریکایی های مستبد که با وسایل اندک و با روحیهء عالی آغاز گردید و با قربانی های فراوان به آستانهء پیروزی رسید اعجوبهء قرن بست و یک میلادی است .

امریکایی های اشغالگر به همکاری همه نیروهای جابر جهان کفری با کمال کبر و غرور بر خاک پاک ما یورش آوردند ، ملت مجاهد ما در حالی به مبارزه و مقاومت پرداختند که ظاهرا هیچ چیزی را در اختیار نداشتند و حتی دوستان هم ازان ها رو گردانیده بودند ، اما مسلمان های افغانستان با نیت صاف ، ایمان قوی و عزم متین توانستند با همه کمبودی ها و نابودی های مادی که داشتند امریکایی ها را از پا درآورند .

معرکهء کفر و اسلام که در سالهای اول قرن بست و یک میلادی در کوه ها و دشت های افغان زمین به وقوع پیوست شاید یکی از حماسه های بی نظیر تاریخ باشد ، افغان ها منظره های باور نکردنی قربانی ها ، فداکاری ها و حماسه ها را برای پیروزی درین معرکهء فراموش ناشدنی تاریخ به نمایش گذاشتند ، پیروزی درین معرکه هرگز کار آسان نبود ، بلکه پسران غیور و دلیر این مرز و بوم جان های شان را قربان نمودند و غازیان این معرکه اگر چه در قرن پانزده هجری زندگی می کردند و لیکن با توکل ، عزم و قوت ایمانی  شان کارنامه ها و شه کاری های صدر اسلام را به یاد آوردند ، بیائید با زندگی و کارنامه های یکتن از فرماندهان نامدار این معرکه آشنا شویم ، این مرد غازی و شهید شیخ دوست محمد (رح) نام داشت ، وی از آغاز جهاد در برابر امریکا تا سال ۲۰۱۳م ( یعنی تا به شهادت ) مسئول عمومی حهادی ولایت نورستان بود و فرماندهی همه مجاهدین را درین ولایت مجاهد پرور به دوش داشت .

شناخت اجمالی :

شیخ دوست محمد پسر شیخ سفر محمد و نواسهء لعل محمد در سال ۱۳۷۷ ه قدر منطقهء کانتوا در مربوطات ولایت نورستان به دنیا آمد .

شیخ دوست محمد که در یک خانوادهء دیندار به دنیا آمده بود آموزشهای دینی اش را در هفت سالگی نزد پدر بزرگوارش آغاز نمود ، شیخ دوست محمد از کوچک سالی زیرک و ذهین بود و پدرش آرزو داشت که پسرش علوم دینی بیاموزد ، لهذا پسرش را با یک عالم محلی « مولوی اختر محمد » به پاکستان روان کرد ، شیخ دوست محمد حدود چهار سال با مولوی اخترمحمد در باجور ( منطقهء قبائلی پاکستان ) ماند و کتابهای ابتدایی فقه و علوم عصری را دران جا خواند ، سپس آموزشهای متوسط و نهایی اش را در مدارس مختلف دینی فرا گرفت ، کتب احادیث ( صحاح سته ) را در سال ۱۴۰۱ ه ق نزد محدث بزرگ مولانا سمیع الحق (رح) در مدرسهء مشهور ایالت خیبر پختونخواه دارالعلوم نعمانیه ( چارسده ) خواند . وی در آزمون نهایی سند ممتاز  را به دست آورد و دستار فضیلت را به سر کرد .

شیخ صاحب چون با احادیثِ پیامبر (ص) علاقهء فراوان داشت لهذا کتب احادیث را یکبار دیگر در دارالقرآن (صوابی) نزد عالم بزرگ شیخ القرآن مولوی محمد طاهر (رح) و شیخ الحدیث مولوی محمد یار بادشاه (رح) به تکمیل رسانید ، وی برای تفسیر قرآن نیز ازین دو شیخ نامدار کسب فیض  کرد و یکبار دیگر نزد شیخ القرآن مولانا عبدالسلام (رح) نیز برای تفسیر قرآن زانوی تلمد نهاد .

مرتبت علمی و مشغولیت درسی :

خداوند تعالی برای شهید شیخ دوست محمد مقام و مرتبهء بزرگ علمی عنایت کرده بود ، نه تنها شاگردان بلکه هم درسان و علماء معاصر نیز بر نبوغ و برتری علمی وی اعتراف داشتند .

شیخ صاحب همه علوم مروجه را در مدت هفت سال به پایان رسانید ، وی در سال فراغت از لحاظ سن و سال بسیار خورد بود و حتی ریش هم نداشت ، اما به دلیل استعداد عالی بخاری شریف را قرات می کرد .

شیخ صاحب سریع الذهن بود و حافظهء قوی نیز داشت ، مسئلهء را که مطالعه می کرد سالها در آرشیف حافظهء وی محفوظ می ماند ، این نیز بر قوت و متانت علمی شیخ صاحب دلالت می کرد که هیچگاه بر سوال نا راحت نمی شد و نه هم سوالی را نادیده می گرفت ، مردم از وی بالخصوص در مورد تفسیر قرآن سوالهای گوناگون می کردند و جواب آن را دریافت می کردند .

شیخ صاحب با مطالعهء کتب بسیار شوق داشت ، وی کتاب های نا آشنا را می خرید و مطالعه می کرد ، عبارات و لغات مشکل کتاب ها را به یاد داشت ، برای مطالعه از همه بیشتر کتب احادیث و در درجهء دوم تفاسیر را بسیار دوست داشت ، با مطالعهء عجائب و غرائب نیز بسیار شوق داشت و قصه های نادر را به یاد داشت ، هرگاه یک واقعهء تعجب آور را مطالعه می کرد آن را برای شاگردان و رفقاء خود نیز حکایت می کرد .

شیخ صاحب دوست محمد پس از فراغت به تدریس علوم دینی پرداخت و حدود بست و دو سال در مدرسهء مولانا عبدالجبار صاحب ( دارالعلوم تعلیم القرآن ) در روستای ترخو در منطقهء قبائلی باجور مشغول خدمت احادیث نبوی و دیگر علوم دینی بود ، وی هرگاه به منطقهء دیر ( ایالت خیبر پختونخواه ) رفت و در روستای گوریال اقامت گزید دران جا نیز مشغلهء وی تدریس و مطالعه بود .

شیخ صاحب درین مدت طولانی در پهلوی دورهء احادیث هر گونه کتاب های خورد و بزرگ فنون را به شاگردان درس گفت ، وی در رخصتی های چند ماهه مؤطا امام مالک ، مؤطا امام محمد ، معانی الاثار للطحاوی ، سنن ابن ماجه ، سنن نسائی ( رحمهم الله ) و دیگر کتابهای را که عموما در مدارس به گونهء کامل خوانده نمی شد بالاستیعاب درس می گفت .

شیخ صاحب چند کتاب نیز تصنیف کرده است که اسامی آن قرار ذیل است :

۱ : العقد الفرید فی اثبات الفرد الشرعی من التقلید

۲: الدرر السنیة

۳ : الترجمان لعقائد الشبان

۴: البرهان الساطع علی عدم اعتبار اختلاف المطالع

۵: تنبیه الانام عن حقیقة الدین و الاسلام

۶ : هدیة الکتوری فی مقدم الترمذی

۷ : نداء البر اءة و الجهاد

۸ : المسدسات فی مباحث الجهاد

۹ : خطبات مجاهد

۱۰ : نداء الفرسان لاهل البصیرة و الایمان

۱۱: دروس الجهاد

۱۲ : تحفة الاحرار

دعوت دینی و تلاش برای حاکمیت شریعت :

شیخ دوست محمد (رح) اگرچه باشندهء ولایت نورستان افغانستان بود و لیکن در هر دو طرف خط دیورند اعتبار ، شهرت و نفوذ گستردهء مردمی داشت ، وی به حیث یک عالم مقتدر و معتمد در منطقهء باجور شناخته می شد ، مشغولیت اصلی وی تدریس و امامت بود و لیکن برای اصلاح جامعه و حاکمیت شریعت نیز همواره می کوشید .

وی می گفت عامل وضعیت کنونی مسلمان ها نظام های غربی مانند و غیر شرعی جهان اسلام است ، تا اینکه نظام حکومتداری اسلامی در کشورهای مسلمان نشین حاکم نشود مسلمان ها هرگز سربلند و بالا دست نمی شوند ، مسلمان ها باید تنها زیر چتر قوانین اسلامی زندگی بکنند و شریعت اسلامی را که همه ابعاد زندگی دنیوی را احاطه می کند در عرصهء عمل پیاده بکنند .

شیخ صاحب همواره به آرمان امارت یا خلافت اسلامی بود ، هرگاه طالبان در افغانستان قیام کردند و کوشیدند تا یک نظام اسلامی را به نهج خلافت راشده درین کشور حاکم بسازند شیخ دوست محمد (رح) با طالبان همکاری صمیمانه و همه جانبه نمود ، وی با امیر المؤمنین ملا محد عمر مجاهد بیعت نموده با همه رفقاء خود شامل تشکیلات تحریک اسلامی طالبان شد و تا شهادت به این بیعت متعهد ماند ، هرگاه تحریک طالبان به شرق افغانستان رسید شیخ صاحب با وصف که مشغول تدریس بود با استفاده از نفوذ خود خدمات بزرگی انجام داد ، در ابتداء یک سلسله تبلیغات منفی در بعضی از مناطق کنر و نورستان به راه انداخته شد تا مردم در برابر امارت اسلامی افغانستان بدگمان شوند ، اما شیخ صاحب مردم این مناطق را رهنمای نموده منافع و اهمیت نظام اسلامی را برای آن ها تشریح کرد ، همان بود که مردم صادقانه از امارت اسلامی افغانستان حمایت نمودند ، شیخ صاحب بارها به مناطق مختلف کنر و نورستان سفر کرد و بزرگان آن مناطق را از طریق دعوت آماده نمود تا در صف امارت اسلامی افغانستان قرار بگیرند ، ولسوالی کامدیش ولایت نورستان در نتیجهء مساعی و تلاشهای شیخ صاحب دوست محمد در کنترول امارت اسلامی افغانستان درآمد .

تهاجم امریکا و جهاد بر ضد امریکایی ها :

هرگاه امریکایی های متجاوز بر افغانستان یورش آوردند و جهاد و مقاومت مسلحانهء افغان ها در برابر آن ها آغاز گردید ، شیخ دوست محمد (رح) از جمله کسانی بود که بسیار با جرات و متانت به مقاومت پرداخت ، وی صدها تن را در منطقهء قبائلی باجور و دیگر مناطق مرزی افغانستان در هنگام یورش امریکایی ها آمادهء جهاد نمود و همچنان پول زیادی را برای همکاری با مجاهدین جمع آوری کرد .

شیخ صاحب پس ازینکه کابل در تسلط امریکایی ها قرار گرفت آرام ننشست ، وی درسالهای اول اشغال همواره تلاش می کرد روحیهء جهادی مردم را زنده نگهدارد و برای این هدف تقریرهای صوتی و پیام های کتبی خود را درمیان مردم توزیع می کرد ، تا مردم از فرضیت جهاد آگاه شوند و بر ضد امریکایی ها قیام بکنند .

شیخ دوست محمد (رح) با رفقاء خود یک جبههء جهادی نیز تشکیل داد و عملیات های جهادی را در ولایت نورستان آغاز نمود ، این ابتکار و سرپرستی شیخ دوست محمد (رح) بود که ولایت نورستان به حیث یک سنگر قوی و تاریخی در جهاد بر ضد امریکا شناخته می شود ، وی که در تشکیلات امارت اسلامی افغانستان به حیث والی یا مسئول جهادی ولایت نورستان وظیفه انجام می داد حیثیت استاد و پیشوای مجاهدین آن ولایت را داشت ، زیرا تقریباً همه سرگروپ ها و دلگی مشرهای نورستان شاگردان وی بودند و جهاد را نیز به هدایت و سرپرستی وی آغاز کرده بودند ، لهذا پیروزی های جهادی نورستان در حقیقت کارنامه های شیخ صاحب بود .

فتوحات مهم مجاهدین در نورستان به سرپرستی شیخ دوست محمد (رح) :

در سطور ذیل اشاره می کنیم به فتوحات که مجاهدین به سرپرستی شیخ صاحب در ولایت نورستان به دست آوردند :

به تاریخ ۲۴/۷/۲۰۰۲م : هرگاه امریکایی ها به نورستان آمدند مجاهدینِ منطقهء کوتیا در ساحهء مارکونده بر یک مرکز آن ها حمله نموده ۱۴ تن عسکر امریکایی را  کشتند و چندین تن شان را   زخمی ساختند ، متباقی عساکر امریکایی از ساحه فرار کردند .

به تاریخ ۲/۶/۲۰۰۴م : مجاهدین در منطقهء کوتیای ولسوالی کامدیش یک عملیات کامیاب در برابر دشمن انجام دادند ، این نخستین عملیات مهم مجاهدین در نورستان بود ، در طی این عملیات یکتن صاحب منصب نظامی امریکا به نام «براون»کشته شد و جسد و سلاح وی هم در اختیار مجاهدین قرار گرفت .

در ماه اگست ۲۰۰۷م ، یکتن فرمانده دلیر جهادی ولسوالی وانت ویگل « مولوی حضرت عمر فاروقی » با حدود ۱۵۰ تن مجاهدین بر یک بیس بزرگ امریکایی ها در روستای ارنس حمله کردند ، مجاهدین از همه کمربندهای خاردار گذشته داخل بیس شدند و بر عساکر خارجی و داخلی یورش بردند ، این بیس پس از دو ساعت درگیری از سوی طالبان فتح شد و به گفتهء جوانان محلی که دران بیس کار می کردند ۱۶ تن امریکایی و ۱۴ تن عساکر اردو در حملهء مجاهدین جان باختند ، مولوی فاروقی و پنج تن رفقاء وی نیز درین عملیات به شهادت رسیدند .

به تاریخ ۵ رجب ۱۴۲۹ ه ق : عساکر اشغالگر یک بیس بزرگی را که دارای اهمیت استراتژیک بود در منطقهء جمچگل ولسوالی وانت ویگل پس از حملات پیهم مجاهدین تخلیه کردند ، مجاهدین ازین بیس غنائم زیادی به دست آوردند .

به تاریخ ۱۳ جولایی ۲۰۰۸م : در یک عملیات بزرگ مجاهدین بر بیس مرکزی وانت ده ها تن عسکر امریکایی کشته شدند .

در سال ۲۰۰۸م ، مجاهدین بر بیس منطقهء دبه در ساحهء گوهردیش عملیات بسیار موفق انجام دادند ، درین عملیات ۱۶ تن عساکر خارجی و داخلی از بین رفتند و اشغالگران  این بیس را تخلیه کردند .

به تاریخ ۵ ذوالقعده ۱۴۳۰ ه ق : حدود ۵۰۰ تن مجاهدین بر سه بیس بزرگ ولسوالی کامدیش ( اورمر ، کمو و شرپیت ) عملیات تهاجمی انجام دادند ، ۶۷ تن عساکر خارجی و ۹ تن مزدوران داخلی در طی این عملیات کشته شدند ، ۴۳ تن عساکر اردو و پولیس به اسارت مجاهدین درآمدند و در اخیر ساختمان ولسوالی ، قومندانی امنیه ، بیس مرکزی و همه پوسته های دفاعی دشمن به گونهء کامل در کنترول امارت اسلامی افغانستان قرار گرفتند ، این عملیاتِ پر دست آورد نقش عمیقی بر وضعیت عمومی افغانستان داشت و تبلیغات دروغین رسانه های غربی را که لاف از کامیابی ها و پیشروی های امریکایی ها می زدند نقش بر آب ساخت ، حتی اینکه فرمانده آن وقت نیروهای امریکایی جنرال مک کرستل به رسانه ها گفت : اگر ۴۰ هزار عساکر اضافی هر چه عاجل تر به افغانستان فرستاده نشود واقعهء نورستان در سائر مناطق افغانستان تکرار می شود .

به تاریخ ۱۳/۱۱/۲۰۰۹م : نیروهای خارجی و داخلی در منطقهء بدین شاه ولسوالی برگمتال شب هنگام هجوم آوردند ، اما با مقاومت شدید مجاهدین دچار شدند و در نتیجهء ۶ ساعت درگیری حدود ۸۰ تن عساکر خارجی و مزدوران داخلی آنان کشته و زخمی شدند .

به تاریخ ۲۹/۵/۲۰۱۰م : مجاهدین در طی یک عملیات کامیاب ولسوالی برگمتال را فتح نمودند .

به تاریخ ۶ اپریل ۲۰۰۸م : عساکر خارجی هرگاه بر روستای شوک ولسوالی دوآب یورش آوردند با مقاومت شدید مجاهدین رو به رو شدند ، دو هلیکوپتر آنان سرنگون گردید و بالاخره مجبور به عقب نشینی شدند ، مجاهدین در نتیجهء این جنگ تجهیزات زیادی جنگی دشمن را به غنیمت گرفتند .

در سال ۲۰۱۱م ، مجاهدین بر ولسوالی دوآب عملیات تهاجمی انجام دادند و پس از چند ساعت درگیری این ولسوالی را به گونهء کامل فتح نمودند و غنائم زیادی را به دست آوردند .

به تاریخ ۷/۱۱/۲۰۱۲م : عساکر اشغالگر « پی آر تی » بزرگ خود را که بسیار اهمیت استراتژیک داشت در منطقهء کله گوش ولسوالی نورگرام به سبب حملات پیهم مجاهدین تخلیه نمودند .

به تاریخ ۱۸/۷/۲۰۰۸م : مجاهدینِ غازی آباد در منطقهء دب بروره بر نیروهای خارجی عملیات انجام دادند ،  ۸ تانگ دشمن در طی این عملیات به گونهء کامل تخریب شد و همه سرنشینان آن طعمهء خاک شدند ، دو صاحب منصب بلند رتبهء امریکایی ها نیز درین عملیات از بین رفتند .

به تاریخ ۲۱ می ۲۰۰۹م : مجاهدین در نیشگام ( ولسوالی فعلی غازی آباد ) بر مرکز و یک پوستهء مهم نیروهای خارجی و داخلی یورش برده ۱۲ تن خارجی ها و ۷ تن عساکر اردو را در طی درگیری کشتند و به شمول یک ترجمان ۱۲ تن سربازان اردو رابه اسارت گرفتند ، مرکز و پوستهء مذکور نیز به گونهء کامل از بین رفت .

همچنان مجاهدین در سال ۲۰۱۱م بر پنج پوستهء منطقهء گوهردیش ولسوالی کامدیش حملات تهاجمی انجام دادند ، این حملات صبح هنگام آغاز گردید و تا ساعت یازده روز ادامه یافت و در نتیجه ۳۷ تن عساکر سرحدی کشته شدند و شماری آن ها به اسارت مجاهدین درآمدند ، نیز مجاهدین هر پنج پوسته را فتح نمودند .

عملیات های فوق الذکر عملیات های مهم و تکتیکی در تاریخ جهاد معاصر افغانستان خوانده می شود ، شهید شیخ دوست محمد ( رح) درین عملیات ها یا مستقیما حضور داشت و یا هم این عملیات ها ثمرهء ابتکار ، مشوره و فرماندهی وی بود ، ولایت نورستان از برکت این عملیات های کمرشکن رعب نظامی اشغالگران را شکست و نورستان نخستین ولایتی بود که اشغالگران ازان فرار کردند و یا روند عقب نشینی خود را ازان جا آغاز کردند .

شهادت :

شیخ دوست محمد (رح) عادت داشت که بیش تر اوقات در ساحهء مسئولیت جهادی خود بود  و باش می کرد ، قریه به قریه و جبهه به جبهه به احوال گیری مجاهدین می رفت و برای آن ها وعظ و نصیحت می کرد ، گاه و ناگاه ترجمه و تفسیر قرآن می کرد و همچنان به استفتاء و پرسشهای دینی مردم نیز جواب می گفت .

شیخ صاحب پیش از شهادت خوابی دیده بود که آن را مژدهء شهادت می دانست ، وی چند روز پس ازین خواب در یک حملهء دشمن به شهادت رسید ، یکتن از دوستان شیخ صاحب داستان خواب را چنین حکایت می کند : « شیخ صاحب چند روز پیش از شهادت برای من گفت : یکتن شهید و شاگرد من مولوی سلیمان ( باشندهء قریهء واما که یکسال پیش از شهادت شیخ به شهادت رسیده بود ) بر اسپ سوار است و یک اسپ را برای من زین کرده با خود آورد و گفت : شیخ صاحب ! بیا ،  این اسپ را برای شما آورده ام ، شیخ صاحب می گوید : من بر اسپ سوار شدم و با او رفتم .

شیخ صاحب همواره و به گونهء پیهم تحت تعقیب دشمن بود ، دشمن چند بار برای گرفتاری یا شهادت وی چاپه زدند ، در اواخر سال ۲۰۱۱م دو بار هدف حملات طیارات بی پیلوت قرار دادند و چندین بار ادعاهای دروغین شهادت شیخ صاحب را نیز پخش نمودند ، اما این همه تلاشهای دشمن نتوانست شیخ صاحب را از فعالیت های جهادی باز دارد ، شیخ صاحب فعالیت های جهادی خود را با دلاوری کامل در نورستان ادامه داد .

بالاخره به تاریخ ۲/۸/۱۴۳۴ ه ق در حالی که در منطقهء شملی گل ولایت نورستان زیر بام یک خانه با دوستان خود نشسته بود و برای حل یک مسئلهء شرعی کتابی را در لیپ تاپ خود مطالعه می کرد هدف طیاره بی پیلوت دشمن قرار گرفت و با دو تن مجاهد ( مولوی محمد طاهر و یک مجاهد جوانسال ) به شهادت رسیدند ، انا لله و انا الیه راجعون .

……………………………………………

نویسنده : قاری سعید // ترجمه : حبیبی سمنگانی

Related posts