زندگی و کارنامه های شهید ملا محمد حسین مستسعد ( رح)

زندگی و کارنامه های شهید ملا محمد حسین مستسعد ( رح)

نویسنده : قاری سعید // ترجمه : حبیبی سمنگانی

خداوند تعالی در هر زمان برای دفاع ، اشاعت و خدمت دین اسلام کسانی را پیدا کرده است که دارای استعداد عالی و صلاحیت های فوق العاده بوده اند ، اگر خداوند تعالی در عرصهء شمشیر و سنان مردان دلاور و رزم آور آفریده است از سوی دیگر آسمان علم و ادب را به عالمان ، شاعران و نویسندگان درخشان ساخته است .

اما کمتر دیده می شود که یک مبارز راه حق هم زمان هم قلمزن باشد و هم شمشیر زن ، بیائید با داستان زندگی یک مجاهد راستین راه حق آشنا شویم که نه تنها در عرصه های علم ، سیاست و جهاد درخشید بلکه خداوند متعال استعداد نویسندگی را نیز برای وی ارزانی نموده بود ، و ی در همهء این عرصه ها خدمات ارزشمند و گرانبها انجام داد .

شناخت اجمالی :

ملا محمد حسین مستسعد فرزند مرحوم مولوی فیض الحق آخندزاده و نواسهء مرحوم ملا محمد سرتور در سال ۱۳۹۳ ه ق ( مصادف با ۱۹۷۳م ) در روستای نسوز در مربوطات ولسوالی شملزوی ولایت زابل چشم به دنیای فانی گشود .

خانوادهء شهید مستسعد از گذشته ها دارای علم و فضیلت بود ، مرحوم ملا عبدالرحمن بابای مرحوم مولوی فیض الحق آخند زاده عالم و صوفی بزرگی بود ، مشهور است که وی چندین بار پیاده به حج بیت الله شریف رفته بود و در یکی ازان سفرها وفات نیز کرد ، مرحوم مولوی فیض الحق آخندزاده مرید و شاگرد حضرت نورالمشایخ ( قلعهء جواد ، کابل ) بود ، شهید مستسعد در چنین خانوادهء نیک نام علمی و روحانی به دنیا آمد و پرورش یافت ، از همین بود که عشق دین و علوم دینی در خون وی موج می زد ، وی همچون یک مسلمان راستین و جراتمند تا لحظهء شهادت متعهدانه زندگی کرد .

تحصیلات دینی و عصری :

شهید مستسعد آموزشهای ابتدایی خود را نزد پدر بزرگوارش در خانه آغاز کرد ، وی هنوز طفل بود که کودتای ثور رخ داد و متعاقباً شوروی ها بر افغانستان هجوم آوردند و جهاد مسلحانه آغاز شد ، خانوادهء شهید مستسعد نیز از منطقهء خود به ایالت بلوچستان ( پاکستان ) هجرت کردند و در کمپ مهاجرین مسلم باغ سکونت گزیدند ، شهید مستسعد دران جا روند آموزشهای دینی را ادامه داد و در پهلوی آن به فراگیری علوم عصری نیز آغاز کرد ، کتاب های صرف ، نحو ، فقه ، عقائد ، منطق و دیگر فنون را خواند ، سپس در سال ۱۹۸۸م به شهر کویته ( مرکز بلوچستان ) رفت و دران جا شامل مکتب لیسهء اسلامیه شد ، چهار سال پس ازان لیسه فارغ شد و شامل دانشکدهء ادبیات کالج موسی خان شد ، وی دران جا مدت دو سال به تحصیلات خود ادامه داد .

شهید مستسعد هم زمان با علوم عصری علوم دینی را نیز تعقیب می کرد ، وی دروس دینی را در مدرسهء شالدره ، تجوید القرآن و دیگر مدارس مختلف تا به درجهء تکمیل رسانید ، شهید مستسعد در پهلوی تحصیلات رسمی با مطالعهء مجلات و کتاب های بیرون از نصاب درسی نیز علاقهء فراوان داشت ، وی مطالعهء آزاد ، نویسندگی و شعرگوی خود را ادامه داد و استعداد و لیاقت پنهانی وی به زودی نمایان و پدیدار شد  .

استعداد عالی ، سخت کوشی و عرق ریزی شهید مستسعد را ازین هم می توان درک نمود که وی بر علاوه از زبان مادری اش که پشتو بود با زبان های فارسی ، عربی ، اردو و انگلیسی نیز آشنایی داشت و حتی در بعضی این زبان ها شعر و نثر نیز می نوشت .

یکجا شدن با تحریک اسلامی طالبان :

هرگاه تحریک اسلامی طالبان در سال ۱۳۷۳ خورشیدی ( موافق با ۱۹۹۴م ) برای محو شر و فساد و هرج و مرج های داخلی قیام کرد ، ملا محمد حسین مستسعد آموزشهای دینی و عصری خود را که تقریبا در حال تکمیل بود ناتمام گذاشت و با تحریک اسلامی طالبان یکجا شد .

وی در روزهای ابتدایی تحریک بر علاوه از دیگر خدمات جهادی و اداری در بخش مطبوعات نیز خدمت می کرد ، روزنامهء طلوع افغان که مدت زیادی از فعالیت مانده بود هم زمان با قیام تحریک اسلامی طالبان دوباره به چاپ آغاز کرد ، شهید مستسعد نیز در کنار دیگر نویسندگان دران جا خدمت می کرد و اشعار و مقالات وی از طریق صفحات آن روزنامهء وزین و تاریخی به هم وطنان عزیز تقدیم می شد .

مؤسس امارت اسلامی افغانستان عالی قدر امیر المؤمنین مرحوم ملا محمد عمر مجاهد با درک شخصیت و لیاقت ملا محمد حسین مستسعد وی را وظیفه داد تا تاریخ امارت اسلامی افغانستان را بنویسد ، مرحوم امیر المؤمنین توسط یک مکتوب متحد المال همه مقامات و منسوبین امارت اسلامی افغانستان را فرمان داد که با شهید مستسعد در مورد جمع آوری معلومات تاریخی همکاری بکنند ، تا اینکه تاریخ امارت اسلامی افغانستان به گونهء کامل و با معیار بلند نوشته شود .

شهید مستسعد درین راستا بسیار سعی و تلاش نمود ، مصاحبه های زیادی انجام داد و معلومات زیادی را جمع آوری کرد ، کتاب های زیادی را ورق زد تا بتواند ( از خلافت راشده تا امارت اسلامی ) یک تاریخ معتبر در مورد نظام اسلامی مرتب بکند و نقش کلیدی و خدمات برجستهء شاگردان علوم دینی را که در تاسیس امارت اسلامی افغانستان داشتند برای جهانیان به نمایش بگذارد ، وی یک بخش کتاب را که حالا به چاپ هم رسیده است برای بررسی زندگی امام اعظم ابوحنیفه ( رحمه الله ) اختصاص داده بود ، نبشته های زیادی وی تا هنوز ترتیب نهایی نیافته و آمادهء چاپ نشده است .

وظائف مختلف در امارت اسلامی افغانستان :

ملا محمد حسین مستسعد پس از فتح کابل در نخستین کابینهء امارت اسلامی افغانستان به حیث رئیس اکادمی علوم انتخاب شد ، مسئولیت این ادارهء که مرکز بررسی های علمی و اکادمیک بود موافق ذوق و استعداد شهید مستسعد بود ، وی دران جا با کمال اخلاص و روحیهء عالی خدمات علمی و تحقیقاتی انجام داد .

در دوران مسئولیت وی سیمینارهای مختلف در اکادمی علوم دائر گردید ، شهید مستسعد نیز در زمرهء دیگر نویسندگان مقالات ارزشمند خود را دران سیمینارها تقدیم می کرد ، شهید مستسعد در زمان مسئولیت اکادمی علوم با مؤرخان و نویسندگان نامدار کشور پوهاند رشاد ، محمد ابراهیم عطایی و دیگران معرفت پیدا کرد و برنامه های مشترک با آن ها داشت ، رفاقت و همنشینی آن  محققین نامدار ظرفیت و صلاحیت شهید مستسعد را بیشتر رشد داد و ذخیرهء علمی و معلوماتی وی غنی تر شد .

شهید مستسعد پس از چند مدت به حیث معاون اول ریاست بزرگ ادارهء امور انتخاب شد ، وی دران جا نیز خدمات ارزشمند انجام داد ، سپس معاون وزارت مالیه مقرر شد و تا هنگام تهاجم امریکایی ها و سقوط فرمانروای امارت اسلامی افغانستان این مسئولیت را پیش می برد .

وی در همهء این مدت به حیث یک شاعر و نویسندهء فعال و مبتکر خدمات مطبوعاتی و فرهنگی نیز انجام می داد ، مقالات و اشعار گرانبهای وی همواره در روزنامه ها ، مجله ها و جرائد امارت اسلامی افغانستان به چاپ می رسید ، نگارش های وی به دلیل طرز زیبای ادبی و محتوای غنی در مطبوعات امارت محبوبیت خاص داشت .

جهاد مسلحانه و مبارزهء قلمی در برابر اشغال کشور :

ملا محمد حسین مستسعد پس از تهاجم امریکایی های اشغالگر با تعداد زیادی از مجاهدین به جهاد مسلحانه و در پهلوی آن به مبارزهء قلمی پرداخت ، وی در راستای استقلال و آزادی خواهی بر علاوه از دیگر تلاشها با دو تن از رفقاء خود طرح ریزی حملات استشهادی بر مراکز امریکایی ها را آغاز کرد ، وی چندین حملات استشهادی را سرپرستی نمود و دشمن را با تلفات سنگین مواجه ساخت ، شهید مستسعد با وصف مساعد نبودن اوضاع به مناطق مختلف کشور سفر می کرد ، عملیات های جهادی را طراحی می کرد و مردم را به قیام علیه امریکا دعوت می داد ، در همان سال های آغازین اشغال در حالی که زبان و قلم مطبوعات در برابر امریکایی ها گنگ شده بود و بیشتر نویسندگان کشور از دالرهای امریکایی لذت می بردند شهید مستسعد با چند تن از نویسندگان با احساس هر یک ملا عبدالرحیم ثاقب ، مرحوم انجینر عبدالله گل ریان ، ملا عبدالحی مطمئن ، ملا سردار محمد شکیب و………. یک مجله ای را به نام عزم آغاز کردند و ازین طریق صدای قیام و جهاد مسلحانه در برابر امریکای طاغوت را بلند کردند .

بعدا هرگاه آن مجله به دلیل شرایط ناگوار بند شد و بعضی از مسئولین آن گرفتار شدند ، شهید مستسعد مجلهء دیگری را به نام توکل آغاز کرد ، بیشتر نوشته های « توکل » از مستسعد می بود و لیکن به نام های مستسعار به نشر می رسید ، آن نویسندهء توانا و مجاهد شیر دل بالاخره به تاریخ ۹ رجب ۱۴۲۸ ه ق ( موافق با ۲۲ جولایی ۲۰۰۷م ) در روستای ابازو در مربوطات ولسوالی شملزوی ولایت زابل در یک درگیری رویاروی با امریکایی ها با دوازده تن مجاهدین یکجا به شهادت رسید ، انا لله و انا الیه راجعون .

شهید مستسعد ، شخصیت و فن :

شهید ملا محمد حسین مستسعد شخصیت مدبر و دارای آرمان عالی ، فکر روشن ، عزم متین ، استعداد فوق العاده و مطالعهء وسیع بود ، با زبان های پشتو ، دری ، عربی ، اردو و انگلیسی آشنا بود ، چنانکه در علوم دینی و عصری مهارت داشت از سوی دیگر مؤرخ ، مصنف ، تحلیلگر و شاعر توانا نیز بود ، وی در قالب های مختلف شعر و قافیه های آزاد می نوشت ، مقالات سیاسی ، تاریخی و اجتماعی و پارچه های ادبی و طنزی و داستان های کوتاه نیز می نوشت ، در بخش تصنیف و تالیف می توان از چندین آثار مطبوعه و غیر مطبوعهء وی نام برد .

آثار مطبوعه :

۱ : د امام اعظم ابوحنیفه رحمه الله د ژوندانه بیلابیل اړخونه

۲ : د سنګر طالبه مبارکی به درځم

۳ : دیباچه و اضافه  بر کتاب علامه رشاد  « د تودو وینو حمام افغانستان شو »

آثار غیر مطبوعه :

۱ : طالبان په افغانستان کی له راشده خلافته تر اسلامی امارته

۲ : اسلامی خلافت

۳ : اصحاب صفه

۴ : ژوندی خاطری

۵ : اسلام او نوی ساینس

۶ : متفرقی مقالی

۷ : لنډی کیسی

۸ : و یک مجموعهء شعری

اشعار ملا محمد حسین مستسعد طرز منفرد و ویژهء دارد که پر از سوز و گداز است و مخاطب را در حصار خود می گیرد ، زمزمه های دلنشین اشعار وی یک بخش فراموش ناشدنی اشعار جهادی و انقلابی است که  بسیار خاطره های تلخِ نخستین شب و روزهای تهاجم امریکا دران محفوظ است .

Related posts