تازه ترین ها

بررسی همه جانبهء فتوای کابل (بخش دوازدهم و اخیر)

بررسی همه جانبهء فتوای کابل (بخش دوازدهم و اخیر)

نویسنده : مولوی شمس الله سالک // ترجمه : حبیب زاده

پنج حقوق اساسی و اجتماعی مسلمان ها :

حقوق اجتماعی و مشترک مسلمان ها – که قیام مصالح دینی و دنیوی در زندگی عامه به آن وابسته است – در اصطلاح اصول به عنوان «ضروریات» یاد می شوند.

اگر این حقوق متضرر شود همه مصالح جامعه از بین می رود. از همینست که حتی احکام شریعت در هنگام ضرورت، برای نگهداری این حقوق تغییر می یابد. مثلا : در حالت مخمصه، برای بقای زندگی و عقل و اعضای بدن از اشیای حرام به حیث مباح استفاده می شود.

این حقوق اساسی، اجتماعی و مشترک مسلمان ها پنج است.

وَالضَّرُورِيَّاتُ عِنْدَ الأُصُولِيِّينَ هِيَ : الأُمُورُ الَّتِي لاَ بُدَّ مِنْهَا فِي قِيَامِ مَصَالِحِ الدِّينِ وَالدُّنْيَا ، بِحَيْثُ إِذَا فُقِدَتْ لَمْ تَجْرِ مَصَالِحُ الدُّنْيَا عَلَى اسْتِقَامَةٍ ، بَل عَلَى فَسَادٍ وَتَهَارُجٍ ، وَفَوْتِ حَيَاةٍ ، وَفِي الأُخْرَى فَوْتُ النَّجَاةِ وَالنَّعِيمِ ، وَالرُّجُوعُ بِالْخُسْرَانِ الْمُبِينِ وَهِيَ : حِفْظُ الدِّينِ ، وَالنَّفْسِ ، وَالْعَقْل ، وَالنَّسَبِ ، وَالْمَال ، وَهَذَا التَّرْتِيبُ بَيْنَ الضَّرُورِيَّاتِ مِنَ الْعَالِي إِلَى النَّازِل هُوَ مَا جَرَى عَلَيْهِ فِي مُسَلَّمِ الثُّبُوتِ وَشَرْحِهِ (فواتح الرحموت) . وَهُوَ – أَيْضًا – مَا جَرَى عَلَيْهِ الْغَزَالِيُّ فِي الْمُسْتَصْفَى مَعَ اسْتِبْدَال لَفْظِ النَّسْل بِلَفْظِ النَّسَبِ . الموسوعة الفقهية الكويتية (۲۸\۲۰۷) . و الموسوعة جـ (۱۰\۲۲۴) . و الموسوعة جـ (۳۰\صـ ۱۵). و الموسوعة جـ (۱۶\۲۴۷) هكذا في المصباح صـ (۴۴۵) للتقي العثماني .

ترجمه : ضروریات در نزد علمای اصول فقه اموریست که مصالح دین و دنیا به گونهء به آن وابسته باشد که اگر آن معدوم گردد زندگی دنیوی از قلمرو خود خارج می شود، مفاسد به وجود می آید، دروازهء جنگ ها و درگیری ها آغاز می گردد، حق زندگی سلب می گردد، از لحاظ آخرت وسیلهء نجات از بین می رود، نعمت های جنت از دست می رود و عاقبت ناگوار پیش رو می آید. آن امور پنج است : نگهداری دین، نگهداری نفس، نگهداری عقل، نگهداری نسب و نگهداری مال.

هر یکی ازین ضروریات به همین ترتیب مذکور اهمیت دارد، ضرورت اول از همه بالاتر اهمیت دارد، ضرورت دوم در مرتبهء دوم اهمیت دارد، ضرورت سوم در مرتبهء سوم و……

این ترتیبی است که در کتاب مسلم الثبوت و شرح آن «فواتح الرحموت» ذکر شده است، همچنان امام غزالی رح در مستصفی با یک تغییر ذکر کرده است – به جای لفظ نسب لفظ نسل آورده است – الموسوعة والمصباح.

نگهداری دین مقدس اسلام :

اگر خدانخواسته دین نگهداری نشود، همه مصالح و منافع دنیا و آخرت از بین می رود. المصباح فی مناهج الافتاء ص ۴۴۵ و الموسوعة الفقهیة ۲۸/۲۰۸.

نگهداری نفس :

اگر نفس حفاظت نشود زمینهء کشتارها هموار می گردد، قتل عام می شود، نسل کشی صورت می گیرد و مکلفیت بشری در مورد زندگی از بین می رود.

توسط قصاص، حدود و تعزیرات شرعی حفظ نفس می شود و جلو هرج و مرج نظام زندگی بشری گرفته می شود. المصباح  فی مناهج  الافتاء  ص ۴۴۵  الموسوعة  الفقهية  ۲۸\۲۰۸.

نگهداری عقل :

محور جوهر و کرامت انسانی عقل است، اگر عقل نگهداری نشود معیار مکلفیت از بین می رود، دین مقدس اسلام برای نگهداری عقل استعمال مواد مخدر و مضر – مثلا : شراب – را حرام ساخته است.

شریعت مقدس در صورت ارتکاب جرمی که عقل را متضرر می سازد، برای اصلاح عاملین حدود و تعزیرات تعیین کرده است. المصباح فی مناهج الافتاء  ص ۴۴۵ الموسوعة الفقهية  ۲۸\۲۰۸.

نگهداری نسب یا نسل :

نگهداری نسب سالم و محفوظ در شریعت مقدس اسلام اعتبار خاصی دارد. انسان در صورت نسب محفوظ، معروف النسل شمرده می شود. وراثت، حضانت، عاقلیت و حقوق دیگر به نسبِ معلوم ربط دارد.

مجهولیت نسب از یکطرف عیب شرعی است، از طرف دیگر انسان از حقوق وراثت، حضانت، عاقلیت و دیگر حقوق عالی بی بهره می شود. دین مقدس اسلام برای نگهداری نسب حد زنا را لازم کرده است، تا جلو اختلاط نسل گرفته شود و انسان ها دارای نسب سالم بوده باشند. المصباح  فی مناهج  الافتاء  ص ۴۴۵  الموسوعة  الفقهية  ۲۸\۲۰۸.

دین مقدس اسلام برای اینکه کسی تهمت نا حق زنا بر عصمت، عزت و نسب یک انسان وارد نکند و وی را از لحاظ شرعی معیوب و مجروح نسازد حد قدف تعیین کرده است.

نگهداری مال :

اگر مال حفاظت نشود، منافع معاش و معاد یعنی دنیا و آخرت و همچنان مکلفیت انسانی از بین می رود.

تحفظ اموال در دین مقدس اسلام به سه مرحله صورت گرفته است. نخست مرحلهء ایجاد است، دوم مرحلهء اعتبار است و سوم مرحلهء تحفظ.

برای ایجاد اموال، همه معاملات جائز تجارتی مشروع شده است.

برای اعتبار شرعی اموال، همه معاملات ناروا و حرام ممنوع قرار داده شده است، زیرا ثواب و قبولیت نماز، روزه، زکوة، حج و سائر عبادات به پاکی و حلال بودن اموال وابسته شده است، اگر اموال و ارزاق حلال نباشد نماز، روز، زکوة، حج، صدقات و سائر عبادات قبول نمی گردد و ثواب ندارد.

به هدف تحفظ اموال، برای جلوگیری از دزدی ها و غارتگری ها حد سرقت مشروع شده است. المصباح  فی مناهج  الافتاء  ص (۴۴۵)  الموسوعة  الفقهية  (۲۸\۲۰۸) .

نظام دولت :

بهترین سیاست برای استقرار، قیام و امنیت نظام همینست که حقوق پنجگانهء اجتماعی انسان ها با ترتیب فوق الذکر نگهداری شود.

دولت هرگاه حقوق فوق الذکر را مصئون بسازد، آرامش و امنیت خوب در جامعه حاکم می شود. امنیت تامین می شود، مفاسد از بین می رود، گلیم جنگ ها برچیده می شود، روابط و  اعتماد در میان نظام و رعیت قوی می گردد و جامعه پیشرفت می کند.

در عصر حاضر ، آتش جنگ در کشورهای اسلامی داغ است، سبب اش همینست که کافران و قوت های ظالم حقوق اساسی و اجتماعی مسلمان ها را غصب کرده اند، مسلمان های مظلوم باید برای اعادهء حقوق مبرم شان در روشنی قرآن و حدیث دست به جهاد مقدس بزنند.

قوت های غاصب به تضرع، زاری، تظاهرات و انتخابات حقوق غصب شده را نمی دهند و نه تا هنوز برای کسی داده اند. بلکه تاریخ اسلام شاهد است که باز پس گیری حقوق غصب شده به وسیلهء جهاد مقدس در راه خدا به دست آمده است. حالا هم می توان تنها از همین راه حقوق خود را پس گرفت، از همینست که آیات قرانی و احادیث نبوی – صلی الله علیه وسلم – جهاد بر ضد کافران غاصب، قابض و ظالم را لازم و واجب ساخته است.

Related posts